De eerste 4 maanden van de stoppende mantelzorgtrein:
Op 19 januari van dit jaar, verhuisde mijn moeder naar een appartement in een verzorgingstehuis.
Op 22 februari verhuisde mijn vader vanuit het ziekenhuis naar een kamer in een verzorgingshuis.
Daarna ging het sneller dan ik verwacht had, sneller dan mijn hoofd en hart konden draaien…
Op 27 april is mijn vader na een week ziekte overleden, volgde een uitruiming van zijn kamer. Vrijdag 31 maart zou hij 89 jaar zijn geworden de dag dat mijn moeder ziek werd. Op 1 april heb ik afscheid genomen van mijn vader.
Op 14 april was mijn moeder zo ziek zo naar dat de arts is gebeld. Na een fijn gesprek met mijn moeder en de arts en verpleging is besloten mijn moeder op morfine te zetten om de 6 uur. Zaterdag 15 april kwam ik bij haar in de ochtend en het was niet grappig meer, ze had enorme pijn, de dag door geworsteld en toch vaak naar haar toe, ‘s middags was de verpleegkundige het met me eens dat het zo niet kon, de arts werd gebeld en er werd morfine opgehoogd naar om de 4 uur en gelijktijdig werd een vlindernaaldje in haar andere been gezet voor Dormicon, een sedatiemiddel, zodat ze met minder pijn een rustige slaap zou hebben en het uiteindelijk op een vredige manier tot het einde zou leiden. De paasdagen waren dan ook vreemd, geen honger, geen trek, vaak naar mam, zorgen makend en al pratend en muziek luisterend de dag door.
Maandagmorgen om 05.45 uur werd ik zelf misselijk wakker en kon net de toilet halen. Wassen, aankleden en naar mam om nog een uur tegen haar te praten dat het goed was zo, dat ze los mocht laten, dat het met mij wel goed zou komen. Vroeg was ik op mijn werk, het was rustig. Om 11.15 kreeg ik knallende hoofdpijn en werd heel licht in mijn hoofd. Even later begonnen zomaar uit het niets tranen te stromen en ik voelde me heel slecht toen mijn leidinggevende iets vroeg. Ik begreep niet wat hij wilde noch bedoelde en de vraag kwam niet binnen. Oh wacht ik kom naar je toe. Pratend over de vraag en hoe het ging belde mijn collega dat mijn mobiel 2 x af ging. Ik belde het verzorgingshuis en hoorde dat mijn moeder was overleden. Op dat moment stortte ik in. Niet een beetje nee echt instorten. Door mijn collega’s ben ik naar het verzorgingshuis gebracht. Aangekomen op de afdeling werd ik gelijk opgevangen en zijn we naar mijn moeder gegaan.
Vredig lag ze daar, wel schrikken hoor, maar het was goed zo, je zag het aan haar. Ook de verpleging was het er mee eens. De arts werd gebeld, immers het schouwen moest nog. Overal bij geweest, dus daarna https://www.yarden.nl/
gebeld, immers het overlijden melden moet je zelf doen. Daar alles van pap nog vers is gevraagd naar dezelfde uitvaartleidster en die belde eigenlijk gelijk terug. Een afspraak gemaakt binnen een uur bij mij thuis. De tekst voor een kaart had ik al, niet makkelijk maar als je zelf schrijft is het passend bij de persoon en naar je eigen wens, het ophalen van mam en overbrengen geregeld, de enveloppen geschreven in een tempo van “heel snel” en samen met de uitvaartleidster de enveloppen gevuld, naar een post inname punt en toen naar het huis van mam om de mensen op te vangen die het overbrengen doen. Druk en hectisch middagje ja dat kun je wel zeggen.
‘s Avonds kwam het besef een beetje, dat met het overlijden van mam ook alles stopt, van zorgen en zorgen om zorg en alles wat daar bij heeft gehoord. De dagen erna stonden in het teken van uitruimen en opruimen van het appartement. Ik heb de sleutels ingeleverd dat was het dan wel.
Vandaag 21 april hebben we in een informele sfeer afscheid genomen van mijn mam. Het was goed zo…
Gister werd ik naar huis geroepen door mijn vader. Tijdens mijn werk belde hij dat hij zich heel slecht voelde. Nadat ik toch wel in tranen was en erg bang ben ik opgevangen door de collega’s en leidinggevenden. Aangegeven dat ik heel erg bang ben. Bang waar deze achtbaan naar toe leidt. Zieken mensen is een ding, maar twee zieke mensen, beiden op hun eigen manier en eigen ziektes, de een thuis bij mij de ander veilig en op haar manier gelukkig in een verzorgingstehuis.
Mijn vader:
Mijn vader is uitbehandeld, dat noemen ze dan zo mooi: “terminaal” wat voor mij betekend, vanaf dat moment leef je in geleende tijd en moet je alle leuke momenten leven en beleven in de tijdspanne die je gegeven is door een hogere macht. Die macht is enorm, ik zie ze vaak “de kraaien, de dood” en nee ik ben niet bang van ze maar ze kunnen wel angst inboezemen. Noem me maar gek. Ik zie en voel veel meer dan dat er werkelijk soms is. Mijn vader is dus ziek gewoon ziek zegt hij als ik thuis kom. Ik zie een man van 88 jaar, heel klein en immens witjes, bijna doorschijnend. Hij heeft pijn en aangezien hij niet het beste is met omschrijven van goed observeren is dan de kunst van het herkennen. Toch de Huisarts gebeld, want tja, vorige week waren de 112 en de arts van de nacht heel duidelijk “U bent terminaal”. Ik heb dat ervaren als “U heeft nergens meer recht op”. Dus doe ik wat ik als dochter kan doen. Afijn de Aio belt, dat is een huisarts in opleiding, uitgelegd dat ik even niet weet wat ik moet doen en tja de pijn he, dat is een artsending. Uiteindelijk een fijn gesprek en een recept. Bij de apotheek waren ze vriendelijk ..oh ik krijg een waarschuwing bij de nierfunctie, die was 39 en tja dan moet er gebeld worden in verband met Tramadol. Uiteindelijk met recept naar huis, pap een beetje water en een tablet, zodat hij naar bed kon, doodmoe en uitgevloerd. De avond was lastig met spugen en beetje drinken, tv kijken tot 22 uur en lekker slapen. Een rustige nacht gehad. Vanmorgen havermoutpap, thee en een beetje water voor de medicijnen. Dat ging redelijk wachten op thuiszorg en lekker naar bed. In de tijd dat hij in bed ligt kan ik bij mij mijn moeder de was ophalen want ziektes of niet, dat draait gewoon door.
Mama
Ik ben toen naar mam geweest. Verrassend hoe een mens van dag tot dag verschillend kunnen zijn. Vandaag was mam heel erg goed, helder en kon goed praten. Jas en sjaal aan en even mee naar buiten. Ja een nieuwe nachthemd van Ringella http://ringella.nl/Ringella-Dames/was wel fijn want ‘s morgens was het echt koud zei ze. Dus blauw wit met strepen en lekker lang met lange mouwen ook. Daarna koffie bij een leuk restaurantje http://lunchroomharrels.nl in de buurt van het huis waar zij woont/verblijft. Hier is ruimte voor mensen met een handicap, zo waardevol. Daarnaast kun je er lekker eten. Ze kon goed uit haar woorden komen en zelfs haar kopje zelf vasthouden en drinken. Nu heb ik deze oplevingen al vaak gezien. Ook bij mam weten we dat het eindigt, ze maakt geen beenmerg meer aan, naast alle dingen die ze al heeft was dit ook wel een klap.
Opvangen en doorgaan is mijn motto geweest al 6 jaar zorg ik naast mijn werk voor de mensen die mij het meest dierbaar zijn.
Een dag als vandaag, lachen, huilen, genieten van wat kan binnen de mogelijkheden van hun kunnen. Koffie met een koekje, een fijne serie op dvd. Vandaag was het een gelukkig dagje met een zonnig randje. Ik verzamel ze, deze dagen want het houdt me op de been.
En toch is er ook de angst, want ik ben bezig met 2 afscheid momenten, waarvan wel gezegd wordt “straks gaan ze samen” of “vlak na elkaar” of “ze maken er nog een wedstrijd van wie het eerst gaat”. Tja ik kan alleen maar denken het enige wat ik weet is dat mijn beide ouders op omvallen staan. Geen idee wanneer enzz dat is niet aan mij.
Daarnaast zijn er legio lieve vrienden, buren en familieleden die me steunen en er zijn voor me. Zonder hen?? Daar denk ik niet aan…kom op, kop op, rug recht je kunt het Oma Diene kon het ook, andere jaren andere tijden, maar de zorgen niet minder.
Op een dag is hij er, hij arriveert zonder tijdstabel van aankomst of vertrektijd. Er is geen perron en de trein bestaat uit twee wagons met alleen een deur om in te stappen. De trein heeft geen vast patroon en geen duidelijke snelheid of snelheidsbeperkingen. De ene keer rijdt de trein snel zonder haperen, de andere keer dreigt hij door onverwachte storingen bij hen die zorg nodig hebben uit de rails te klappen. Soms is het stoptrein die om de haverklap zacht en dan hard rijdt. Het is de meest moeilijke lastige trein die je ooit hebt genomen in je leven. Toch is het de mantelzorger die op tijd aan remmen trekt, de noodrem bediend of de trein tot stoppen dwingt.
De mantelzorgtrein is geen trein met een uitgang. In deze trein moet je mee in een reis die niet de jouwe is en lijkt het allemaal een film waarin je ongewild de hoofdrol hebt. Een hoofdrol waar je niet voor hoeft te auditeren, een rol die helemaal niet zo bij je past. Toch zit je in de trein en met je verstand weet je waar nodig hulp te vragen. Hulp die soms komt en soms niet thuis geeft. Hulp van 112 als er iets is wat je echt niet kunt. En toch overschat je soms je eigen kunnen en wordt je op feiten gedrukt van “fysieke kracht” tekort. Dan heb je hulp van een andere orde nodig zoals de hulpverleners van 112. De ambulancemensen zijn daarin bijna onmisbaar.
De ene wagon is er een met voor jou als mantelzorger en de mensen die de zorg nodig hebben. Deze is gevuld met zorgen om zorgen, medicatie, bijsturen en aansturen. De wagon van schakelen met gesprekken tussen jou/ de mensen die zorg behoeven en de daarbij horende artsen, verpleegkundigen, thuiszorg en instanties. Dit zijn altijd moeilijke gesprekken. Immers je praat- zo lijkt en voelt het soms- over de hoofden van de mensen die je zorg nodig hebben.
De ander wagon is puur voor de mantelzorger, een wagon waar je fijne momenten en de verdrietige momenten kwijt kunt, waar je uit mag rusten en slapen mag, waar de wereld van zorg en zorgen even niet belangrijk zijn. Waar je tranen mogen vloeien en waar je je even klein mag voelen. Waar je leven even van jou is, waar de rust je hoofd weer kan bereiken. Waar de toekomst even dichterbij komt die je heel hard wegschuift. Er is nu alleen heden en een leven van dag tot dag.
Niet altijd makkelijk deze trein, die voor elke mantelzorger anders zal zijn. Echter 1 ding is duidelijk, zonder hulp wordt de mantelzorger overgeleverd aan …ja daar probeer ik in ieder geval niet aan te denken. Als ik daar te veel aan denk wordt de wereld donker dan inktzwart en juist dat, is iets wat je moet zien te voorkomen! Zorg dat je de zon blijft zien…hoe dan ook is mijn credo tegenwoordig.
Dit is mijn beleving zoals ik het ervaar. Er is geen situatie in de zorg gelijk!
∞∞∞∞∞∞∞∞∞
2016>>>Update
Sinds kort is er een wagon bij, nee niet een maar 2 wagons. Tja makkelijker lijkt het wel maar is het niet.
De voorlaatste wagon, is de schakelafdeling van een bejaardentehuis. Een tijdelijke plek waar mensen een soort van tussenstation hebben op weg naar de volgende fase in hun steeds kleiner wordende leventje. Het is een afdeling met veel huiselijke sfeer, veel verscheidenheid in de behoefte en noodzaak van zorg. Een plek waar je niet hoeft te overstijgen als oudere, maar waar je klein en/of groot mag en kan zijn. Ik waardeer deze afdeling enorm. Toch zijn er kleine dingen die opvallen. Kleine dingen zoals een opname in een versnelling die zelfs voor mij best even heel lastig was. Wel een formulier mee voor het thuisfront, maar zonder wezenlijke belangrijke zaken.
In mijn optiek zou er op zo een formulier moeten staan:
Vast contactpersoon
Telefoonnummer van de afdeling
Een E-mail adres …ja hallo het 2016!! en mantelzorgers werken ook vaak.
Een opname – zo heb ik ooit geleerd vroeger- is nogal een dingetje voor mensjes op leeftijd. Dit zou zo rustig mogelijk moeten gaan.
Ergens volgt er daarna een “zorggesprek”. Nou kan ik vertellen hoe dat in zijn werk gaat. Maar dat is niet van wezenlijk belang voor dit wagonnetje. Dit wagonnetje is klein, geen ruimte voor discussie. De zorg en zorgen om de zorgen blijven maar toch geeft dit wagonnetje mij de ruimte om een rust punt in mijn leven te creëren en te zorgen dat ik ’s nachts weer slaap. Slapen?? Hoor ik je denken, ja omdat na 6 jaar van zorg te ontdekken dat je lekker kunt slapen is shocking, geloof me. Wat heb je dan gedaan?? Al die jaren..Slapend waken of wakend slapen. Mensen die dit herkennen zullen beamen dat het je sloopt. Voor een ieder hoop ik dat er een fijne plek komt waar men de volgende fase rustig kan wonen.
Dan is er nog bij gekomen, de laatste wagon. De wagon voor de andere ouder die bestaat uit een stuk afscheid nemen. De oncoloog, de zorgen die daar bij komen. Zorgen die wel gedeeld worden met de arts en oncologieverpleegkundigen. Het leven wat op een helling staat, zo voelt het en dat is wat ik zie. Ik zie dat er ingeleverd wordt op lichamelijk en fysiek vlak. Natuurlijk de leeftijd zal een rol spelen, maar kanker is een ziekte en zodra er geen behandelingen meer gedaan worden, zal het leven ergens eindigen.
Vooralsnog is dit de wagon waar gelachen wordt, waar leuke dingen nu nog mogelijk zijn. Die gaan we genieten. Wat komt zien we wel als het binnen is.
De wereld heeft er in hele korte tijd, heel erg zwart en donker uitgezien. Gelukkig mag ik soms schuilen in een gesprek of gewoon online.
Inmiddels zie ik soms een wazig zonnetje, ver weg nog maar ik zie het wel. Dankzij lieve mensen die snappen dat het allemaal best veel is en het voorlopig ook nog wel veel blijft.
Deze blog zal ik blijven updaten als er “nieuws” aan de horizon is over aan – en of afkoppelen van een wagon.
∞∞∞∞∞∞∞∞∞
Update 29 juli 2016
Inmiddels is de beschikking van CIZ binnen. Mijn moeder heeft genoeg om haar een fijn plekje te gunnen waar ze rustig en beschermd kan wonen met de nodige zorg.
Echter deze week werden opgeschrikt door een TIA of beroerte en daarbij een bloeddruk die heel erg hoog was. Hoog is bovendruk 200 :-(. Schrikken ja natuurlijk want ook al weet je dat het kan gebeuren, je blijft mens en is dat natuurlijk wat er gebeurt.
Nu heeft ze een aantal ziektes, de belangrijkste is wel lage bloedplaatjes wat in houdt dat je geen ascal = bloedverdunners mag hebben.
∞∞∞∞∞∞∞∞∞
Update 23 augustus 2016
Boosheid, woede en verdriet vechten om een plek…
Inmiddels weer veel gebeurt. Wat ik in grote lijnen nu alleen kwijt wil is dat je als mantelzorger goed moet zijn in knokken voor en om zorg en om vooral geteld te worden. Dat men moet praten over zaken als het niet goed gaat en waarom iets niet goed gaat. Ga niet denken voor de mantelzorger, die is nl prima in staat om eigen beslissingen te nemen, ook al denk jij er wss anders over. Kleur geen plaatjes in voor de mantelzorger, deze was er al toen jij nog geen idee had van het bestaan van deze persoon noch de persoon die zij/hij ondersteunt.
Als er iets niet goed is na een onderzoek, stel dan de naasten op de hoogte. Dat is het minimale wat je kunt doen. Als mantelzorger heb je nl geen tijd en energie om alles wat je tegenkomt, ziet en signaleert te deponeren bij iemand via een officiële weg. Ik kan er de moed niet voor opbrengen in ieder geval. De mantelzorgtrein maakt rare hoeken..er zijn te veel kraaien in mijn omgeving, daar bedoel ik de echte vogels mee. De voorbodes van wat ik ga ervaren. Van mij mag deze trein stoppen, het traject is / was lang genoeg.